W drodze pierwszego konkursu w historii instytucji Adam Budak został dyrektorem MOCAK-u. Kurator i krytyk sztuki zapowiada stworzenie muzeum otwartego na innowacje i dialog społeczny, jak również współpracę międzynarodową. Obejmie stanowisko 1 sierpnia 2026 r.
Adam Budak ma bogate doświadczenie lokalne i międzynarodowe. Pracował jako dyrektor artystyczny takich instytucji jak Galeria Narodowa w Pradze i Kestner Gesellschaft w Hanowerze, a także jako niezależny kurator wielu projektów artystycznych i wystaw sztuki współczesnej na całym świecie.
Budak został wskazany przez komisję konkursową na stanowisko dyrektora MOCAK-u 31 marca 2025 roku. Jest drugim dyrektorem w historii muzeum i pierwszym wybranym w drodze konkursu. W zaprezentowanej przez niego wizji MOCAK ma być aktywnym centrum twórczej energii, otwartym na innowacje i dialog społeczny, jak również współpracę międzynarodową.
Sam Adam Budak tak komentuje swoją nominację: „To wielki zaszczyt, a zarazem odpowiedzialność, przejąć stery tak ważnej instytucji jak MOCAK. Jestem wdzięczny za zaufanie, jakim obdarzyły mnie komisja konkursowa oraz środowisko artystyczne i publiczność, zarówno ta lokalna, jak i międzynarodowa. Zdaję sobie sprawę ze szczególnych zobowiązań oraz wyzwań, z jakimi wiąże się prowadzenie muzeum w tak złożonych czasach – czasach, które wymagają zredefiniowania roli i misji instytucji kultury i sztuki. MOCAK to jedna z najmłodszych instytucji sztuki współczesnej w polskim pejzażu artystycznym i kulturalnym, która pozostaje wciąż na etapie rozwoju swojej tożsamości i kształtowania profilu. Wzmocnienie widoczności i obecności muzeum oraz ugruntowanie jego krajowej oraz międzynarodowej pozycji uważam za absolutne priorytety dla przyszłej pracy dyrektorskiej i rozwoju instytucji. Mam nadzieję, że MOCAK, jako »nasze muzeum« przyjmie rolę »czułego narratora« i będzie funkcjonować jako żywe muzeum w ruchu: gościnne, przyjazne, otwarte, a zarazem jako przestrzeń aktywna, kwestionująca i prowokująca nowe możliwości postrzegania i rozumienia”.
Adam Budak jest kuratorem sztuki współczesnej i autorem tekstów o sztuce. Ukończył studia teatrologiczne w Instytucie Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie oraz Wydział Historii i Filozofii Sztuki i Architektury Uniwersytetu Europy Centralnej w Pradze.
Jako dyrektor artystyczny instytucji sztuki współczesnej Kestner Gesellschaft w Hanowerze (2020–2025) rozwinął interdyscyplinarny program artystyczny i dyskursywny skoncentrowany na pojęciach czułości, anabasis i amor mundi. Do ważniejszych jego projektów wystawowych zrealizowanych w Kestner Gesellschaft należą wystawy indywidualne takich artystów jak Roger Hiorns, Rebecca Ackroyd, Samson Young, Klára Hosnedlová, Paula Rego oraz ekspozycje grupowe analizujące awangardowe dziedzictwo El Lissitzky’ego oraz aktualność myśli politycznej filozofki Hannah Arendt.
W latach 2014–2020 pełnił funkcje dyrektora artystycznego i głównego kuratora Galerii Narodowej w Pradze, gdzie realizował monumentalne projekty site-specific takich artystów jak Ai Weiwei i Katharina Grosse, a także kuratorował retrospektywy Marii Lassnig i Jitki Hanzlovej czy tematyczne pokazy grupowe (na przykład Szczodrość. Sztuka darowania).
Był także kuratorem sztuki współczesnej w Hirshhorn Museum and Sculpture Garden w Waszyngtonie oraz kuratorem w Kunsthaus Graz, gdzie pracował z takimi artystami jak John Baldessari, Maria Lassnig, Tatiana Trouve, Liz Larner, Sharon Lockhart, Pedro Cabrita Reis, Cerith Wyn Evans i zrealizował wiele wystaw tematycznych.
Był kuratorem licznych międzynarodowych biennale, w tym Manifesta 7, dwóch edycji Biennale w Pradze, trzech edycji Biennale Gherdëina, Pawilonu Polskiego na Biennale Architektury w Wenecji w 2003 roku, Pawilonu Estońskiego na 55. Biennale Sztuki w Wenecji, a ostatnio wystawy Amandy Ziemele w Pawilonie Łotewskim na 60. Biennale Sztuki w Wenecji. Pełnił również funkcję komisarza Pawilonu Czeskiego na Biennale Sztuki w Wenecji w 2017 i 2019 roku oraz Pawilonu Czeskiego na Biennale Architektury w 2018 roku. Kuratorował pierwszą polską retrospektywę Louise Bourgeois (Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki Współczesnej, Warszawa, 2003).
W latach 1997–2002 był kuratorem sztuki współczesnej w Galerii Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki w Krakowie. W roku 2005 współzałożył pierwsze w Polsce podyplomowe studia kuratorskie w Instytucie Historii Sztuki UJ. Wcześniej pracował jako wykładowca w pionierskim Instytucie Spraw Publicznych na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ.
Implementując akt udomowienia w biotopie organicznej instytucji sztuki, praca kuratorska Adama Budaka koncentruje się na ekologii afektu, prawach gościnności i poetyce krytycznej intymności. Jego interdyscyplinarna praktyka opiera się na wrażliwości na przestrzeń i performatywność.
Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK działa od 19 maja 2011 roku, a jego program obejmuje prezentację polskiej i światowej sztuki najnowszej, edukację oraz projekty badawcze i wydawnicze. Muzeum zostało otwarte jako pierwsza po II wojnie światowej zbudowana w Polsce od podstaw instytucja tej skali zajmująca się sztuką współczesną.
MOCAK powstał w miejscu hal fabrycznych dawnej Fabryki Emalia Oskara Schindlera w krakowskiej dzielnicy Zabłocie, która w XXI wieku przeszła znaczącą rewitalizację i utraciła swój przemysłowy charakter. Projekt architektoniczny muzeum przygotowany przez studio Claudio Nardi Architette był kilkakrotnie nagradzany. Całkowita powierzchnia użytkowa zabudowań muzeum wynosi około 10 tys. m2, a powierzchnia ekspozycyjna to 4 tys. m2. Budynek jest w pełni przystosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnością ruchową.
Zbiory MOCAK-u liczą ponad 5,5 tys. prac. Założeniem Kolekcji MOCAK-u jest ukazanie sztuki polskiej drugiej połowy XX wieku i wieku XXI na tle sztuki światowej.
W roku 2024 muzeum zorganizowało kilkanaście wystaw, w tym gościnne poza granicami kraju, którym towarzyszyły publikacje w pięciu językach. W MOCAK-u działają dostępne dla zwiedzających archiwum dokumentujące aktywność twórców oraz biblioteka, będąca centrum działalności edukacyjnej instytucji. MOCAK należy do Międzynarodowej Rady Muzeów (ICOM).
Źródło: MOCAK
